พระธาตุถ้ำเขาเงิน ต.ขันเงิน อ.หลังสวน จ.ชุมพร

ประวัติพระธาตุถ้ำเขาเงิน

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้เสด็จพระราชดำเนินประพาศหัวเมืองฝั่งทะเล
ตะวันตกมาโดยลำดับ ถึงเมืองหลังสวน เมื่อวันที่ ๙ สิงหาคม รัตนโกสินทร์ศึก ๑๐๘ ประทับแรมที่พลับพลา ตำบลบางขันเงิน ครั้น
วันที่ ๑๐ สิงหาคม เสด็จพระราชดำเนินโดยทางชลมารค ขึ้นมาตามลำน้ำถึงถ้ำวัดเขาเอนนิ้ มีพระเจดีย์ซึ่งทำค้างอยู่ที่ชะง่อนศิลา
หน้าถ้ำ ได้ทรงนมัสการแล้วทรงพระดำริห์ว่า ควรจะสถาปนาพระเจดีย์ขึ้นไว้ ให้เป็นที่ระลึกถึงการที่ไ้ด้เสด็จมาประพาศถึงตำบลนี้
และจะได้เป็นที่สักการะบูชาของพุทธศาสนิกชนสืบไปสิ้นกาลนาน จึงมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้พระยาจรูญราชโภคากร
ผู้ว่าราชการเมืองหลังสวน ปฏิสังขรณ์พระเจดีย์นี้ขึ้นไว้ และให้เปลี่ยนนามถ้ำนี้ใหม่ ให้เรียกว่าถ้ำเขาเงินต่อไป

เมื่อเสด็จพระราชดำเนินกลับจากเมืองหลังสวนแล้วโปรดเกล้าฯ พระราชทานตัวอย่างออกมา พระยาจรูญราชโภคากรพร้อมด้วย
กรรมการ จัดการทำอิฐเผาปูน ได้ลงมือก่อพระเจดีย์ เมื่อวันที่ ๗ พฤษภาคม รัตนโกสินทร์ศึก ๑๑๑ แล้วเสร็จเมื่อวันที่ ๒ กุมภาพันธ์
รัตนโกสินทร์ศึก ๑๑๑ รูปพระเจดีย์มีส่วนสูงได้ ๔ วา ๕ นิ้ว พื้นล่างสี่เหลี่ยม กวร้างด้านละ ๗ วา ๕ นิ้ว สิ้นพระราชทรัพย์ ๕ ชั่ง ๓๖
บาท ๒๖ อัฐพระยาจรูญโภคากรมีความยินดีในการพระราชกุศลอันนี้ ได้ออกทรัพย์เป็นเงินสามชั่ง กรรมการช่วยออกแรงทำ เพื่อ
ได้เป็นบริวารในการพระราชกุศล แล้วพระยาจรูญโภคากร ได้พร้อมด้วยกรรมการและราษฎรประมาณ ๕๐๐ คน นิมนต์พระสงฆ์ ๓๔
รูป เจริญพระพุทธมนต์ และมีการละเล่นต่างๆ และอังคาดพระสงฆ์ด้วยการบิณบาต ถวายเครื่องไทยทานเป็นการฉลองในวันที่ ๒๖
มีนาคม รัตนโกสินทร์ศึก ๑๑๑ มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้จารึกประกาศพระบรมราชชูทิศไว้ในแผ่นศิลา ติดไว้ที่ฐานองค์
พระเจดีย์นี้ เพื่อนเป็นที่มหาชนผู้มานมัสการ ได้อนโมทนาในพระราชกุศลครั้งนี้