พระพุทธบาทคู่สระมรกต วัดสระมรกต ต.โคกไทย อ.ศรีมโหสถ จ.ปราจีนบุรี..



ประวัติความเป็นมารอยพระพุทธบาท

โบราณสถานเมืองศรีมโหสถ

โบราณสถานเมืองศรีมโหสถ อำเภอศรีมโหสถ ได้รับการเรียกขานว่าเมืองศรีวัตสปุระหรือเมืองพระรต ซึ่งก็หมายถึงเมืองเก่า ศรีมโหสถนั่นเอง จากการขุดค้นเมืองแห่งนี้ ได้พบว่ามีลักษณะเป็นรูปสี่เหลี่ยมค่อนข้างรีตรงขอบมุมของคูเมืองทั้ง ๔ ด้านโค้งมน มีคันดินและคูน้ำล้อมรอบขนาดของเมืองกว้าง ๗๐๐ เมตร ยาว ๑,๕๕๐ เมตร เนื้อที่ภายในเมืองกว้างขวางมาก มีโบราณ สถานเป็นต้น สระน้ำกระจัดกระจายอยู่ทั่วไปกว่า ๑๐๐ แห่ง สันนิษฐานว่าเป็นเมืองในสมัยทราวดี หลักฐานส่วนใหญ่ที่พบมักจะเกี่ยวกับศาสนาพราหมณ์หรือฮินดู อาทิ เทวาลัย เทวรูปและศิวลึงค์เป็นต้น

โบราณสถานสระมรกต ตั้งอยู่ในเขตอำเภอศรีมโหสถ จังหวัดปราจีนบุรี
ประกอบด้วยรอยพระพุทธบาทคู่ ซึ่งสลักลงไปในพื้นศิลาแลงธรรมชาติลักษณะเหมือนจริง เป็นรอยพระพุทธบาทเก่าแก่ที่สุดในเมืองไทย อายุราวพุทธศตวรรษที่ ๑๑ - ๑๓ และกลุ่มอาคารพุธศาสนามหายานมีแผนผังแบบเดียวกับอโรคยศาลาในสมัย พระเจ้าชัยวรมันที่ ๗ สร้างซ้อนทับของเดิมในราวพุทธศตวรรษที่ ๑๗ - ๑๘

รอยพระพุทธบาท คือรอยพระบาทของพระพุทธเจ้าเป็นปูชนียวัตถุสำคัญที่ชาวพุทธกราบไหว้บูชา มาตั้งแต่สมัยพุทธกาลจนถึงปัจจุบัน ตามความเชื่อแบ่งรอยพระพุทธบาทได้ออกเป็น ๓ ประเภทได้แก่

ประเภทแรก เป็นรอยพระบาทที่พระพุทธเจ้าได้มาประทับไว้ เป็นพระพุทธเจดีย์ ประเภทบริโภคเจดีย์อันได้แก่ สถานที่ที่ พระพุทธเจ้าเคยประทับและวัตถุอันพระองค์เคยได้ใช้สอยหรือสัมผัส

ประเภทที่ ๒ เป็นรอยพระพุทธบาทจำลอง เป็นปูชนียวัตถุประเภท "บริโภคเจดีย์สมบัติ"

ประเภทที่ ๓ เป็นสัญลักษณ์ที่เคยใช้แทนพระองค์พระพุทธเจ้า ในสมัยที่ยังไม่มีการทำพระพุทธรูป เป็นปูชนียวัตถุแบบ "อุทเทสิกะเจดีย์" คือสิ่งที่สร้างขึ้นเป็นสัญลักษณ์แทนพระพุทธองค์ หรือระลึกถึงพระพุทธองค์

การสร้างรอยพระพุทธบาทในฐานะ "อุทเทสิกะเจดีย์" สืบเนื่องมาจากเพราะชาวพุธในยุคแรกๆ เชื่อว่าพระพุทธเจ้านั้น ไม่มีผู้ใด หรือสิ่งใดจะมีรูปร่างเหมือนพระองค์ได้ จากคติความเชื่อดังกล่าวนี้ จึงสร้างสัญลักษณ์แทนองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า เช่น

สร้างดอกบัวเป็นสัญลักษณ์ของ พระพุทธเจ้าปางประสูติ
สร้างรูปบัลลังก์กับต้นพระศรีมหาโพธิ์เป็นสัญลักษณ์ของ ปางตรัสรู้
สร้างรูปธรรมจักรกับกวางหมอบเป็นสัญลักษณ์ของ ปางปฐมเทศนา
สร้างรูปสถูปเป็นสัญลักษณ์ของ ปางเสด็จดับขันธปรินิพพาน
และ สร้างรูปรอยพระบาทเป็นสัญลักษณ์ของการเสด็จไปเผยแพร่ธรรมะถึงท้องถิ่นนั้นๆ

เที่ยวชม นมัสการพระพุทธบาทคู่ วัดสระมรกต อำเภอศรีมโหสถ จังหวัดปราจีนบุรี
http://www.dannipparn.net/web/board/show.php?Category=tourbun&No=276